مرزهای نو

(محض یادآوری، از شرق پنجشنبه ۲ شهریور ۸۵)

لیلا نصیری ها: نجف دریابندری را همه می شناسند. آنقدر عمر از خدا گرفته و آنقدر ترجمه و تالیف درخشان از خودش باقی گذاشته که احتیاج به معرفی نداشته باشد. دیروز تولد استاد بود، یک روز دیرتر می خواهیم به او تبریک بگوییم و این کمترین کار است. از کتاب مستطاب آشپزی گرفته تا ترجمه «هاکلبری فین» مارک تواین، همه و همه شاهدی هستند بر توانایی قلم دریابندری. اما همین آخری ها، مطلبی از استاد در ماهنامه «نگاه نو» چاپ شده بود که همه فوت و فن هنر او را در خود داشت. هر چند مطلب چیزی حدود ۲۰سال پیش نوشته شده، اما هنوز طراوت و تازگی روزهای نوشته شدن اش را در خود داشت. این مطلب بخشی از سفرنامه دریابندری بود به کشور اتریش وقتی که سهراب فرزندش هشت نه سالی بیشتر نداشته. خیلی ها را دیده ام که ادعای فارسی فهمیدنشان می شده، ادعا می کرده اند که فارسی را شیرین می نویسند. اما برای این دسته پرمدعا عرض کنم که حتی نوشتن یک خط مثل آنچه دریابندری در این متن نوشته کار حضرت فیل است. نوشته او چیزی دارد که روزنامه نویسان معتبر دنیا از آن به عنوان رنگ color یاد می کنند. نمی دانم استاد در کارنامه حرفه ای خود تجربه کار روزنامه نگاری داشته است یا نه، اما به همه دوستان و همکاران و علاقه مندانی که اهل یاد گرفتن هستند می خواهم توصیه کنم حتما این مطلب را بخوانند. رنگی که دریابندری به حال و هوای سفرنامه اش داده چشم نواز است. ناگفته هم نماند، این مطلب یکی از شیرین ترین گزارش هایی است که در دسترس است و می شود خواند و یاد گرفت. سراغ طنز غریب استاد را می شود در همین سفرنامه گرفت و از همه مهمتر نوشتن چیزهایی که شاید صریح نوشتنشان خالی از اشکال نباشد، ولی قلم ظریف دریابندری همه آنچه را که در دل استاد بوده نگاشته، بدون آنکه مشکلی به لحاظ اخلاقی پیدا کند. اصولا خیلی از ما ادعای همه چیزدانی داریم، تواضع هم اگر داریم فقط به قصد یک جور فخرفروشی است. اما گاهی بد نیست، پیش خودمان هم که شده اعترافی بکنیم و راه را برای رشدمان باز بگذاریم. یک وقتی مشق نوشتن از روی دست اساتید و یاد گرفتن ریز و درشت ظرایف کار آدم بزرگ ها عیب که تلقی نمی شد هیچ، حتی به احترام آدم هم می افزود. به نظرم ماهی را می شود هر وقت آدم خواست از آب بگیرد و تر و تازه هم باشد. بد نیست که هیچ، خوب هم هست که گاهی از روی دست استاد دریابندری مشق نوشت.