مرزهاي نو

شاید اصل حرف برای روزنامه نگاران کلیشه و قدیمی باشد، اما نموداری که ملاحظه می کنید، این حرف را علمی تر به ما نشان می دهد. بله؛ هر چه تعداد کلمات شما، جملات شما، و پاراگراف مطلب شما بیشتر باشد، به همان نسبت خوانندگان خودتان را از دست خواهید داد.( هر کلمه اضافه که می نویسید، گلوله توپی است که به سوی مخاطبان شلیک می شود.) همانطور که در نمودار مشاهده می کنید،بررسی ها نشان می دهد ۷/۵۶ درصد خوانندگان تنها ۵ پاراگراف اول یک خبر را مطالعه می کنند و از خیر بقیه خبر می گذرند، ۳۹ در صد تا ۱۰ پاراگراف یک خبر را می خوانند، و تنها ۲۸ درصد حوصله و وقت می کنند تا ۲۵ پاراگراف مطلب را ادامه دهند. این موضوع بر دو نکته مهم تاکید دارد: (اول) اهمیت سبک هرم وارونه را در خبر نویسی مورد توجه قرار می دهد؛ نکات مهم را در بالای خبر بنویسید که اگر مخاطب هر مقدار از خبر را خواند، به همان نسبت مهمترین نکات را دریافت کرده باشد.(دوم) ما را به ضرورت رعایت “ایجاز” در روزنامه نگاری توصیه می کند: «حرف اصلی را بزن و برو» به همین علت است که می گویند: ‌پس از سادگی، ایجاز مهمترین عنصر مورد توجه روزنامه نگاران است. ایجازی که از کلمه و جمله شروع می شود و تا متن کامل یک مطلب را دربر می گیرد. دی. اچ. منزل ( D.H.Menzel ) یکی از نویسندگان کتاب، «نگارش یک مقاله تکنیکی» به جمع آوری آماری برای یافتن طول لازم و کافی جمله های یک مقاله تکنیکی پرداخت؛ او دریافت که درک جمله های با بیش از ۳۴ کلمه، بسیار دشوار است و مصرف کننده به طور حتم، صبر و طاقت کمتری در قبال جمله های طولانی و رگبار کلمه ها از خود نشان می دهد.

به نقل از: رودررو

تکمیل:
(پاسخ دکتر توکلی به سؤال یکی از خوانندگان در مورد ایجاز/خلاصه‌نویسی): ایجاز به معنای آن نیست که مطالب روزنامه باید لزوما همه کوتاه باشد.مثلا ما نمی توانیم برای رعایت ایجاز از روزنامه نگاران یا مدیران تحریریه بخواهیم که صفحه روزنامه را به جای آنکه با ۴ خبر پر کنند، با ۱۵ خبر پر کنند. متاسفانه اکثر ما این اشتباه را از واژه ایجاز برداشت می کنیم. بعضی مواقع من از دانشجویی سوال می کنم: ایجاز یعنی چه؟ می گوید: « یعنی خلاصه نویسی» درحالیکه به یک عبارت معنای آن، خلاصه نویسی هم نیست! حالا سوال این است: « پس ایجاز چیست؟» رعایت ایجاز، یعنی:« نوشتن آنچه که اگر ننویسیم، بخشی از پیام به مخاطب منتقل نخواهد شد.» به عبارت دیگر یعنی تفنگ «چخوف». آنتوان چخوف نمایشنامه نویس معروف روسیه می گوید: « اگر من تفنگی را در صحنه ای از تاتر بر دیوار بیاویزم، حتما آنرا در صحنه ای دیگر شلیک خواهم کرد.» این نگاه برای رسانه هم پر معنا است. این یعنی اینکه هیچ چیز دکور نیست. در روزنامه و کلا رسانه هم ما به عنوان خبرنگار، نویسنده، دبیر و سردبیر نباید اجازه دهیم کلمات و جملات و پاراگراف های اضافی به نوشته ها راه پیدا کنند. با این توضیحات، اکنون اگر ما احساس کردیم برای انتقال یک پیام لازم است که یک چهارم صفحه روزنامه را سیاه کنیم، تردید نکنید که باید اینکار را بکنیم. (لینک مطلب)

تکمیل‌تر:
دکتر توکلی نوشته: آقا سیاوش و آقای منتجبی عزیز، از کامنت ها و اظهار نظر هردوی شما عزیزان متشکرم. واقعیت این است که مثال آورده شده از چخوف از سوی شما دوبزرگوار اشتباه برداشت شده است. البته اینکه شما هردو نفر به این جمع بندی رسیده اید، به یک معنای دیگر می توان گفت که من در بیان مطلب موفق نبوده ام و احیانا توضیح درستی نداده ام. مخلص کلام اینکه، برای رعایت ایجاز در نوشته، ما اگر لغتی، عبارتی، جمله ای یا پاراگرافی را در نوشته خود می آوریم، نیاید این نوشته دکور باشد، بلکه باید سرجای خودش باشد و به پیشبرد پیام کمک کند؛ یعنی اگر از ما پرسیدند: چرا این را آورده اید؟ ما باید بتوانیم به طور منطقی آنرا توجیه کنیم. یعنی در نوشتن برای رسانه، اضافه گویی و بیهوده گویی نباید صورت گیرد. برای جا انداختن بهتر این مفهوم من مثال چخوف را استعاره گرفتم. آقای منتجبی عزیز، این که شما در باره تفنگ چخوف و شلیک آن،فرموده اید:«می توان بدون شلیک و بدون برداشتن از روی دیوار از آن استفاده کرد. القای قدرت یا ترس به دیگری.» اگر شما این حرف را به مرحوم چخوف هم می گفتید، حرف شما را تایید می کرد. چرا؟ به این دلیل که این همان حرف اوست. وقتی شما تفنگ را شلیک نمی کنید ولی در پاسخ من مخاطب که از شمای نمایشنامه نویس، می پرسم چرا ان تفنگ را روی دیوار آویزان کرده اید، ولی شلیک نمی کنید؟ شما پاسخ می دهید. قصد من شلیک نبود، قصد من « القای قدرت و ترس به دیگری» بود. می خواهم بگویم ،به تعبیر چخوف شما آن را شلیک کرده اید! چون شما برای آن توجیه منطقی دارید. ولی اگر می گفتیم همینطور برای قشنگی. آنوقت قانع کننده نبود. (لینک مطلب)